Valbescherming

Elk jaar gebeuren er onnodig veel ongelukken tijdens de uitvoering van werkzaamheden. De meeste risico’s lopen werknemers in de bouw- en industriesector. Dit zijn voornamelijk ongelukken met gevaarlijke stoffen of een val van hoogte tijdens de uitvoering van het werk.

Een val van hoogte is de op 2 na grootste oorzaak van een fataal ongeval op de werkplek. Een goede valbeveiliging kan de meeste ongevallen voorkomen, maar veelal worden de beschikbare valbeschermingsmiddelen niet gebruikt of wordt het op de verkeerde manier toegepast.

Het is wettelijk verplicht dat er de juiste manier van valbescherming wordt toegepast bij werken op hoogte.

Werken op hoogte is gedefinieerd als elke werkplek waar een persoon kan worden verwond als hij er vanaf valt, zelfs al is het op de grond, vlak boven de grond of bijvoorbeeld boven een kelder, een wateroppervlak of een ander object.

Hiërarchie voor veilig werken op hoogte

Het is aan te raden om de hiërarchie voor veilig werken op hoogte te volgen. Daarbij moet risicovol werk eerst vermeden worden. Is er geen ontkomen aan? Dan is moet een val zoveel mogelijk voorkomen worden.

Vermijd: vermijd risicovol werk, bijvoorbeeld niet werken op hoogte.

Voorkomen: vaststellen van de risico’s en het nemen van maatregelen.

Verminderen: maatregelen om de gevolgen van een val te verminderen.

Soorten valbescherming

Er zijn twee soorten valbescherming:
collectieve valbescherming en persoonlijke valbescherming

Persoonlijke valbescherming:

Indien de uit te voeren werkzaamheden van korte duur zijn en een collectief systeem niet tijdig gemonteerd kan worden, niet voorhanden is of indien het niet in de buurt van de werkplek kan worden geplaatst, pas dan mag een persoonlijk valbescherming systeem of losse valbeschermingsmiddelen worden toegepast.

Een persoonlijk valbeschermingssysteem kan bestaan uit een full-body harnas met een dorsal en/of valbeschermingspunt, een vanglijn met valdemper (of valstopblok), karabiners (of automatische haken) en ankerstroppen.

Collectieve valbescherming:

Volgens de ARBO-wetgeving wordt een collectief valbescherming systeem altijd geprefereerd boven een persoonlijk valbescherming systeem. Het systeem is in principe geschikt voor het collectief (lees meerdere personen tegelijk).

Bij collectieve valbeschermingssystemen moet je denken aan permanente installaties (staalkabels / rails), dakrandbeveiliging, steigers & (kooi)ladders, hoogwerkers en ladderwagens.

Let vooral op de certificeringen!

Het toe te passen valbeschermingssysteem of valbeschermingsmiddel dient industrieel goedgekeurd te zijn (geen bergsportmaterialen) en dient te voldoen aan de wet- en regelgeving zoals gesteld in de Europese richtlijn 89/686/EEG.

Valbeschermingsmiddelen vallen onder de category C (klasse 3) pbm’s (PPE) wat inhoudt dat een Notified Body (keuringsinstantie) toetst of het betreffende product voldoet aan de bijbehorende ENnorm.

Dit kan men herkennen aan een label of inscriptie op elk los item. Hierop staan o.a. de EN-norm, ID-nummer van Notified Body en een CE-merk vermeld.

Tips om veilig te werken

Hoe groot is de vrije val-ruimte?

Kies je voor een vanglijn met vangdemper, dan moet je rekening houden met voldoende afstand tot de grond. Stel, een persoon is twee meter lang, de vangdemper heeft een lengte van 1 ,5 meter en de vanglijn is twee meter lang, dan moet de afstand van het ankerpunt tot de grond minimaal 5,5 meter zijn.

Waar is het ankerpunt?

Zorg dat het ankerpunt recht boven de gebruiker hangt. Dan is er namelijk sprake van een laag risico. Gevaarlijker zijn ankerpunten ter hoogte van de D-ring of ter hoogte van de voeten.

Wat is de hoek tussen gebruiker en ankerpunt?

Des te groter de hoek, des te krachtiger is het slingereffect. Zorg dat het ankerpunt zoveel mogelijk boven de gebruiker hangt en dat de hoek zo klein mogelijk is.

Wat is de levensduur?

Zorg dat je de valbeveiliging goed onderhoudt. Bij jaarlijkse goedkeuring gaat textiel tien jaar mee en mechanische valbeveiliging ook tien jaar.

Weet je wat er nodig is?

Vraag een leverancier om advies bij het kiezen van valbeveiliging. De leverancier ziet jou immers graag onbeschadigd terugkomen.

Verschillende leveranciers?

Wij adviseren om alles zoveel mogelijk van hetzelfde merk te gebruiken. Het is niet verboden om verschillende merken door elkaar te gebruiken, maar het is niet de norm.

Werk veilig en denk na over je eigen Veiligheid